İhbar süresi nedir, kaç hafta olur?
Son güncelleme:
İhbar süresi, belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen tarafın bunu karşı tarafa önceden bildirmesi gereken süredir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine göre süre, çalışma süresine göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır. Bu süreye uymayan taraf, süreye denk gelen ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Kural hem işveren hem işçi için geçerlidir.
İhbar süreleri tablosu
Bu süreler kanundaki en kısa sürelerdir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle uzatılabilir, kısaltılamaz. Süre, bildirimin karşı tarafa ulaştığı gün işlemeye başlar.
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta (14 gün) |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta (28 gün) |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta (42 gün) |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta (56 gün) |
İhbar süresi hesaplama
İşe giriş ve bildirim tarihini gir; süre ve bitiş tarihi hemen hesaplanır.
Bilgilendirme amaçlıdır; kanundaki asgari süreleri gösterir. Sözleşmende daha uzun süre olabilir. Kesin bilgi için işverenine ya da bir avukata danış. Girdiğin bilgiler cihazından çıkmaz.
İhbar süresi kimler için geçerli?
İhbar süresi belirsiz süreli iş sözleşmelerinde uygulanır. Aşağıdaki durumlarda bildirim süresi beklenmez ve ihbar tazminatı doğmaz:
- Deneme süresi içindeki fesih (md. 15). Ayrıntılar: deneme süresi.
- Haklı nedenle fesih: işçinin md. 24, işverenin md. 25'e dayanarak sözleşmeyi hemen sona erdirmesi.
- Belirli süreli sözleşmenin süresi dolduğunda kendiliğinden sona ermesi.
- Tarafların anlaşarak (ikale) ayrılması; şartlar yapılan anlaşmaya göre belirlenir.
İstifa ederken ihbar süresine uymak gerekir mi?
Evet. Haklı bir nedenin yoksa istifa ederken de kıdemine uygun ihbar süresi kadar çalışmaya devam etmen gerekir. Süreye uymadan ayrılırsan işveren, ihbar süresine denk gelen ücret kadar tazminatı senden talep edebilir. İşveren dilerse yazılı olarak ihbar süresinden vazgeçebilir; bunu istifa yazında açıkça istemek işini kolaylaştırır.
Kanuna göre bildirimler yazılı yapılır (md. 109). Örnek metinler için: istifa dilekçesi örneği.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
İhbar tazminatı, ihbar süresine denk gelen brüt ücrettir. Hesapta son brüt ücretin yanında düzenli ödenen yol, yemek gibi ek ödemeler de dikkate alınır (giydirilmiş ücret).
Formül: (aylık giydirilmiş brüt ücret ÷ 30) × ihbar süresindeki gün sayısı.
Örnek: 3 yıl 2 ay çalışmış, aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir çalışanın ihbar süresi 8 hafta (56 gün) olur. Günlük brüt ücret 40.000 ÷ 30 = 1.333,33 TL; ihbar tazminatı 1.333,33 × 56 = 74.666,67 TL brüt olur.
İşveren, ihbar süresini beklemek yerine bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir.
İhbar tazminatından kesinti yapılır mı?
Örnekteki 74.666,67 TL brüt tutardan damga vergisi olarak yaklaşık 566,72 TL kesilir; gelir vergisi tutarı çalışanın yıl içindeki kümülatif matrahına göre değişir.
Kıdem tazminatı ayrı bir haktır ve en az 1 yıl çalışmayı gerektirir: kıdem tazminatı.
| Kesinti | İhbar tazminatı | Kıdem tazminatı |
|---|---|---|
| Gelir vergisi | Kesilir | Kesilmez |
| Damga vergisi (binde 7,59) | Kesilir | Kesilir |
| SGK primi | Kesilmez | Kesilmez |
İhbar süresinde iş arama izni
- İşveren, ihbar süresi boyunca sana yeni iş araman için günde en az 2 saat izin vermek zorundadır (md. 27). Bu izin için ücretinden kesinti yapılamaz.
- İstersen bu saatleri birleştirip toplu kullanabilirsin; bu durumda izni işten ayrılacağın tarihten önceki günlerde kullanır ve işverene önceden bildirirsin.
- İşveren izni vermez ya da eksik kullandırırsa, kullanılmayan sürenin ücretini öder.
- İzin saatinde seni çalıştıran işveren, çalıştığın sürenin ücretini %100 zamlı öder.
İhbar süresinde yıllık izin kullanılabilir mi?
Hayır. Yıllık ücretli izin, ihbar süresiyle iç içe kullandırılamaz (md. 59). Kullanılmamış yıllık izinlerin ücreti, sözleşme sona erdiğinde ayrıca ödenir.
Kötüniyet tazminatı
İş güvencesi kapsamında olmayan bir çalışanın sözleşmesi, işveren tarafından fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse, işveren ihbar süresine ait ücretin üç katı tutarında kötüniyet tazminatı öder (md. 17). Bu durum her somut olayda ayrıca değerlendirilir; şüphen varsa bir avukattan destek al.